ONGELOOF EN VERRIJZENIS

“Die verrijzenis, dat opnieuw leven van iemand die gestorven is, dat fabeltje moet je mij niet vertellen.” Verrijzenis wordt geklasseerd bij de sinterklaasverhalen. Fabeltjes en sprookjes voor kinderen, voor eenvoudige of primitieve mensen. Of zegt men, ook welmenende humanisten en vrijzinnigen: “De christenen hebben het verhaal van Jezus uitgevonden. Zij wilden een verhaal maken, om elkaar te troosten na de dood van een geliefde mens. Dat ‘verder leven’ beantwoordt ook aan het basisverlangen van elke mens, in alle culturen en tijden om perspectief te hebben. “Is dat wel mogelijk?” Ook wij hebben nog nooit gezien iemand terug gezien die overleden is. Het geloof in ‘leven na de dood’ is niet vanzelfsprekend en daarom kunnen ook wij sympathie opbrengen voor de twijfel en het ongeloof van Thomas.

“Wij hebben de Heer gezien.” zeggen zijn collega’s apostelen. Maar Thomas’ reactie is: “Ik” heb de Verheerlijkte niet gezien, niet aangeraakt, dus geloof ik het niet.” Thomas lijkt wél bereid te zijn om te geloven, maar eerst moet hij het zelf kunnen zien en Jezus aanraken. Uit eigen ervaring zou hij wél vertrouwen. Jezus komt Thomas hierin tegemoet door Zijn wonden te laten zien en betasten. Iemand toelaten in je kwetsuren, in je hartzeer, in je verdriet, in je zwakheden, daar waar je schamel bent en gekwetst, waar je geen Heer, geen chef bent, waar je helemaal niet te bewonderen bent, daar waar je in de stilte en de eenzaamheid tranen weent, daar waar je helemaal alleen wilt zijn, wilt wegkruipen en iedereen schuwt. Daar laat Jezus Thomas toe.

In vele schilderijen zien wij dat Jezus de hand neemt van Thomas en die hand in Zijn wonde legt. Thomas krijgt het privilege van Zijn hartzeer te mogen kennen, want Zijn lichaam blijft een gekwetst lichaam. Met andere woorden: de Heer laat zich niet kennen als de glorieuze Verrezene, maar als een gekwetste. Thomas mag Jezus als de diep gekwetste zien. De Heer die elke dag opnieuw gekruisigd wordt. Jezus leeft verder in deze wereld: niet in de glorie, niet als een koning. De Heer toont nu Zijn ware gelaat vooral in gekwetste mensen. Dat is de ervaring van Thomas, dat is de boodschap, ook voor vandaag. De Heer blijft men herkennen in gekwetste mensen.

Thomas wordt ten diepste geraakt door Jezus, die mee-lijdt met mensen: die naast de stervende zit, die meetrekt met de radeloze vluchteling, die waakt bij de slapeloze angstige zieke, die weent, samen met de vader en de moeder, om hun gestorven zoon of dochter, die je hand vasthoudt, die u optrekt uit je verdriet, die je vergeeft en je doet opstaan. Daar is Jezus nabij, de Heer die meeleeft met elke lijdende, gekwetste mens. Zoals toen bij de lamme, bij het dochtertje van Jaïrus, zoals bij Petrus bij zijn verloochening, zoals bij de barmhartige Vader. Thomas mag dat échte gelaat zien van Jezus. Namelijk de Levende Heer, die zich buigt om heel dicht bij kleine mensen te zijn, tot op het laagtepunt van elke onmacht en elke mislukking.

Zo maakt Jezus Zijn opstaan openbaar als Hij mensen doet opstaan. Daar waar alles verloren en mislukt lijkt, daar waar dood en ongeloof en wanhoop nabij is, daar geeft Hij een teken: de dood is slechts een komma in jouw bestaan. “Jij leeft verder in Mijn verbondenheid, in Mijn geborgenheid. Ik leg jouw hand op Mijn hart.” Als iemand zijn hand op je gekwetst hart legt, is de Heer levend nabij. God gaat in mensen naar mensen. Zó heeft Hij het beslist.

 

GPS

Dagelijks worden we overspoeld door allerlei nieuwsberichten, al te vaak schokkende gebeurtenissen en minderbemoedigende verhalen. Allerlei ideeën en meningen worden geuit, er zijn populistische stromingen, ook vele negatieve stromingen. Er lijkt niemand te zijn die nog deugt: politiekers, politie, rechters, de Kerk, ... Daarnaast is er bezorgdheid over lichaam en geest, met zoveel tips over gezondheid want velen kampen met burn-out en moedeloosheid. Het mooie, het goede en de inzet van velen wordt niet genoemd. Het heeft geen zin, zegt men…Het geeft geen zin vrede na te streven in een wereld van zoveel geweld en oorlog. Geweld, terreur en ruzie zijn nooit ver weg en er is oorlog op zoveel plaatsen. Ook die hulp aan arme landen heeft geen zin, zegt men. Eén druppel maakt de grond niet nat. Het heeft geen zin om het milieu te sparen; dat ene blikje helpt toch niets. Gedurende carnaval ligt er hier meer vuil dan wij kunnen sparen in heel het jaar…

Sinds jaar en dag is het een traditie in de Kerk: eens per week wat rust te nemen en eens per jaar een tijdlang te versoberen: het is goed voor lichaam en geest. Het is hip, een maand geen alcohol, een maand geen vlees, je lichaam en geest zuiveren……en velen doen mee.

In deze veertigdagentijd krijgen we via Kerk en Broederlijk Delen aaneensluitende boodschappen aangeboden om onze levensvisie, levenswijze en levensstijl te oriënteren en solidair te leven. We willen in eigen hart kijken, naar het hart van ons parochieleven, naar de kern van Jezus’ boodschap. Daarvoor staan er tijdens de 40dagen in vele kerken wegwijzers, kieswijzers, om ons te oriënteren op authentiek leven en harmonieus samenleven, naar vredevol samenzijn, naar opstanding en verrijzenis. Wegwijzers helpen ons de weg te vinden, doen ons keuzes maken, doen ons nadenken en dagen ons uit. Net als een GPS worden we op de juiste weg gezet vanuit de spiritualiteit van Jezus’ boodschap. Hij zal ons stimuleren, waarschuwen en oriënteren om langs veilige levenspaden de juiste richting te kiezen. Soms zijn wij de goede richting kwijt en via Zijn knipperlichten wil Hij ons waarschuwen om eventueel op onze stappen terug te keren. Jezus’ boodschap wil ons leiden naar meer waarachtigheid en authenticiteit. Voor Jezus telt maar één norm, de weg van de liefde, van de vrede, van rechtvaardigheid en solidariteit.

Er worden ons elke zondag twee kieswijzers aangeboden, levenswaarden, levensleuzen. De eerste woorden die we zien staan, zijn “kwetsbaar en veerkrachtig”. Sinds onze geboorte zijn we kwetsbare mensen. Ook gekwetste mensen, gekwetst door onszelf, door medemensen, door het leven. Kwetsuren kunnen vijandigheid meebrengen en pijn in hart en geest. Maar er is ook veerkracht en groeikracht in onszelf, dankzij de zorg en hulp die we gratis krijgen van buiten en van boven, zorg en liefde die we ontvangen … en ook kunnen geven. We leren mens worden, dankzij en omdat ons zoveel gratis wordt gegeven, maar ook wanneer we zelf geven. Zo worden we immers veerkrachtig en sterk: door zelf te geven en dankbaar te ontvangen. Zo groeien we, op elk moment van het leven, als liefdevol persoon, als solidair medemens, steeds afhankelijk en zelfstandig, steeds kwetsbaar maar evenwichtig, als gelovig mens met verantwoordelijkheid, harmonieus verbonden met elkaar, tot de laatste dag van ons leven.

Zet deze veertigdagentijd deze GPS aan, tik het juiste adres in en luister, ga niet uit de bocht, geen overdreven snelheid. We zijn immers samen op weg, we zijn niet alleen.

 

2017: op hoop van meer liefde en verdraagzaamheid

Het laatste weekend van december riep ons op om vredelievend te zijn. Veel goede wensen werden uitgesproken maar de wereld draait door en vredesakkoorden worden gebombardeerd. En toch moet ieder van ons elke dag proberen een mens van goede wil te zijn om hoopvol te kunnen zingen “Ik heb een steen verlegd in de rivier”, in mijn omgang met de mensen dicht bij mij.

In memoriam: pater Hugo (Otto) Gerard

Op 3 januari werd onze medebroeder p. Hugo Gerard begraven, een klasgenoot van mij, de laatste met wie ik was gewijd. Wellicht hier onbekend, dat was zijn karaktertrek: bescheidenheid, maar een groot verstand met vele briljante ideeën. Medestichter van het centrum Ryckevelde waar jonge studenten en mensen op congres gaan om de Europese christelijke cultuur en waarden levendig te houden. Hij is ook overste geweest van de Kapucijnen en heeft me in Aalst benoemd. Hij is de stimulator geweest van scheiding tussen parochie en klooster … het vroeg ons tijd om te aanvaarden en te realiseren. Een man van weinig woorden maar met een visie, en die visie over parochie en klooster was achteraf gezien de juiste, eerst een harde pil en opdracht: de parochie moet langer bestaan en zal langer bestaan dan het klooster. En dus konden we maar beginnen, eerst schoorvoetend. Wat zou hij nu denken over de toekomst van de Sint-Antoniuskerk? In deze nuchtere, schrandere, stille priester zat ook nog een dichterziel:

De wereld kantelt op zijn dwaze kop; er is geen rechte kant meer aan te krijgen.
De mensheid raakt steeds dieper in het slop omdat 't verstand gedoemd is om te zwijgen.

die anderzijds ons naar de ogen zien en hengelen naar onze voorkeurstemmen,
die uit hun nek beloven wat nadien alleen maar dient om diepgang af te remmen.

Want 't dobberen op de luchthartigheid waarmee ons macht, bezit en seks als waren
van speelgoedwinkels worden aangereikt, is nu de koers die 't nieuw beleid wil varen.

't Wordt moeilijk om nog christenmens te zijn: om uit de diepte van ons hart te leven;
't wordt lastig om een stem in die woestijn te laten klinken, en meer moed te geven. (Hugo-Otto)

Lijden in de wereld

Aleppo, Mosul…het lijden nodigt ons uit om stil te staan bij het kruis, bij kruisen. Het kruis dat in onze woonkamers hing, een kruisje dat we zo onachtzaam maakten bij het binnenkomen van de kerk, voor een sportevenement of een moeilijke onderneming, een kruisje dat gegeven werd voor het slapen gaan, ...

Het kruis is het symbool waardoor christenen zich onderscheiden van joden en moslims. Daarin concentreert zich het eigene van de christelijke belijdenis. Het is een merkwaardig symbool, soms een zegenteken, voor Christus en voor terdoodveroordeelden de folterpaal. We zien het niet meer als teken van triomf, het is geen ereteken. We hebben er slechte herinneringen aan, denk aan de kruistochten, of aan mensen als slaven gedeporteerd, of een kruis gegrift in de muren van gevangenissen en dodencellen. Voor diepgelovigen blijft het kruis een beeld waar ze met respect en ingetogenheid naar opkijken. De ontknoping van Jezus' leven was tevens het teken van al die mensen die in zijn spoor getreden zijn. Het ongekende leed van zoveel mensen die lijden, ziekte en pijn soms ervaren als straf, het lijden van vervolgde christenen zonder aanzien omdat ze paria’s zijn, teken van zoveel lijden dat niet gezien of niet gekend is. En mensen zoeken om hun lijden en verdriet een plaats te geven, om herinnerd te worden, zoals kruisen gepland op oorlogsvelden of na een dodelijk ongeluk.

Het kruis drukt uit wat we zelf niet meer verwoord krijgen. Het kruis kreeg een plaats in een ziekenkamer, het kruis werd gegrift in de muren van Auswitch, symbool van een leven dat vaak aan flarden is gescheurd door tegenslag, gedwongen afscheid of onbegrip. Zoals mensen elkaar een ring over de vinger schuiven als teken van verbondenheid, wordt het ook een teken waar kracht uit opwelt, kracht van menselijke steun in moeilijke momenten, kracht waardoor we ons door elkaar gedragen weten. Het kruis kan een plaats zijn waar mensen met hun miserie naar toe kunnen, een plaats waar de klacht van lijden en pijn kan geuit worden, een plek waar het sprakeloze bidden tot uiting kan komen en iemand herinnerd wordt. En in een kerk, bij het kruis wordt in stilte gebeden. Gemeenschappen die lijden en pijn samen dragen, zoeken een symbool waardoor ze hun leven een nieuwe samenhang kunnen geven, denk aan de kruisen rond Ieper, Jezus wordt nog gekruisigd in mensen. We hebben dat kruis ook opgericht om onze doden te herdenken, kruisen op onze kerkhoven. Het betekent dat onze kinderen, de kinderen van onze kinderen zouden weten wat we meegemaakt of voor hen gedaan hebben. Moest het niet opgeschreven zijn, moest er geen kruis opgericht zijn, moesten de namen van de vermoorden niet in stenen gegrift staan, dan zou het vergeten worden en dan zouden onze kleinkinderen niet meer weten wat er allemaal met ons is gebeurd. Het is heel belangrijk dat zij weten en zich herinneren wat hun voorvaderen hebben meegemaakt. Oorlogsmartelaren moeten herinnerd worden. De herdenkingsvieringen in de Westhoek met de oprichting van het kruis en het aanbrengen van de platen met de namen van de slachtoffers is een heel belangrijk gebeuren, dat is ook gebeurd na de volkerenmoord in Rwanda, dat is geschiedenis schrijven.

Het kruis is een ook teken van verbinding, van verbonden zijn, van elkaar dragen en mee dragen, van opdragen aan de gekruisigde Christus, “help mij dragen”. Het is tenslotte een teken van verzoening en vergiffenis, “een kruis er over”, gemakkelijk gezegd, moeilijk gedaan. En wat was het mooi dat kruisje ’s avonds: “God zegene u en God beware u”; dat kruisje werd ook gedrukt op het voorhoofd van de jonge man die gedeporteerd werd, dat kruisje gegeven aan zoon of dochter die van huis vertrokken bij hun huwelijk of missietocht, moge God u zegenen en bewaren. Dat kruisje wordt gegeven op het einde van elk misviering als onderpand en zegen tot we elkander gaaf en gezond weerzien. (bewerkt)

 

30ste interreligieuze vredesontmoeting in Assisi: geduldig vredeswerk

In september vond de 30ste interreligieuze vredesontmoeting plaats, ditmaal in Assisi, de stad van Sint-Franciscus. Georganiseerd door de Sint-Egidiusgemeenschap brengt het religieuze leiders en afgevaardigden van politiek en cultuur samen. In de Belgische delegatie waren meer dan dertig leden en sympathisanten van het Sant’Egidio samen met de bisschoppen Johan Bonny, Jean-Pierre Delville van Luik en Leon Lemmens van het Vicariaat Vlaams-Brabant en Mechelen, ook de Brusselse opperrabbijn Albert Guigui, vicevoorzitter Mohamed Achaibi van de moslim executieve samen met het hoofd van de Belgische imams en moslimtheologen, Taher Tugjani, en ten slotte de orthodoxe metropoliet Athenagoras Peckstadt. Vijfhonderd religieuze leiders stuurden samen een vredesverklaring de wereld in.

Spijtig genoeg bleven de Vlaamse media – op KerkNet na – doof en blind voor deze bijeenkomst.De media staan op de eerste rij telkens de naam van God misbruikt wordt voor oorlog of geweld. Maar als de wereldgodsdiensten elkaar ontmoeten om samen een boodschap van vrede te verspreiden, geven ze geen aandacht. Onze media verwaarlozen aldus hun maatschappij-opbouwende rol’ merkte Mohamed Achaibi op. ‘We weten al langer dat media meer geïnteresseerd zijn in conflict en geweld dan in harmonie en vrede, maar laat ons de raad van het Evangelie ter harte nemen: Doe goed en zie niet om’ reageerde nog Johan Bonny.

Vredeswerk vraagt geduld, maar gaat verder. Zo kwamen er ook enkele concrete resultaten van het netwerk aan vredestichters in de geest van Assisi aan bod. De president van de Centraal-Afrikaanse Republiek, Faustin Archange Touadéra, dankte Sant’Egidio expliciet voor het geleverde werk. ‘De religieuze leiders in mijn land, zowel christenen als moslims, zijn niet in de val van het religieuze conflict gestapt en hebben zo een burgeroorlog weten te vermijden.’ ‘Na elke bijeenkomst komt het er ook op aan de boodschap in onze gemeenschappen en moskeeën uit te dragen, en hierover rechtstreeks onze imams te briefen’ aldus nog Mohamed Achaibi.

Bisschop Johan Bonny wijst op drie elementen om het succes van deze editie van de interreligieuze bijeenkomsten te vatten. ‘Enerzijds was er de aanwezigheid van paus Franciscus, die zich duidelijk inspireert op Sint-Franciscus en de ‘poverello’ van deze tijd probeert te zijn: voor de armen en voor de vrede. Verder was er natuurlijk de magie van de stad Assisi, die de franciscaanse spiritualiteit als het ware uitademt en waar paus Joannes Paulus II dertig jaar geleden het profetische idee had alle religieuze wereldleiders samen te brengen. En uiteindelijk telde ook het moment in de geschiedenis: het was de eerste keer dat de wereldgodsdiensten elkaar ontmoetten sinds de vele tragische gebeurtenissen van de voorbije maanden, in Parijs, in Brussel en Zaventem, in Nice, in Saint-Étienne-du-Rouvray en op zovele plaatsen op de wereld. Ja, dit waren werkelijk profetische momenten en profetische gebaren van onderlinge verstandhouding. Toch is het werk niet af. Sommige religieuze leiders bleven afwezig om geopolitieke of kerkpolitieke redenen. Nochtans had men graag bijvoorbeeld de moslimleiders uit het beproefde Syrië samengebracht met de orthodoxe bisschoppen uit die streek. Er is ook nog religieuze diversiteit dat het overleg moeilijk maakt.

Bron: Kerknet, https://www.kerknet.be/kerknet-redactie/blog/een-belgische-terugblik-op-assisi